Około 4. roku życia Twoje dziecko może rozpocząć wspólną zabawę, chociaż na pierwszy rzut oka może nie wyglądać ona na zbyt skłonną do współpracy. W jednej chwili razem z przyjacielem szczęśliwie budują wieżę, a w następnej kłócą się o to, w którą stronę powinien przebiegać most. Praca na rzecz wspólnego celu i doświadczanie konfliktu dają dziecku szansę na ćwiczenie umiejętności społecznych, takich jak kompromis, komunikacja i rozwiązywanie problemów.
Czym jest gra kooperacyjna?
Zabawa kooperacyjna ma miejsce wtedy, gdy dzieci bawią się razem, wykazując wspólne zainteresowanie daną czynnością i sobą nawzajem. Mogą na przykład zbudować zamek z piasku, bawić się w szkołę lub pchać się nawzajem w wozie.
Zabawa oparta na współpracy wymaga zrozumienia punktu widzenia drugiej osoby i dzielenia się nią, co dla małych dzieci może wymagać dużego wysiłku. Nawet w przypadku konfliktu Twoje dziecko czerpie wiele korzyści z zastanawiania się, jak bawić się z innym dzieckiem. Badania pokazują, że dzieci, które bawiły się wspólnie podczas zajęć matematycznych, nauczyły się więcej niż inne pary dzieci. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że współpraca zachęca do omawiania problemów i większej liczby eksperymentów.
Jak możesz pomóc dziecku bawić się wspólnie?
Jako towarzysze zabaw inne dzieci dają większe szanse na nauczenie się negocjowania i kompromisu niż ty. Jest mało prawdopodobne, że odmówisz swojemu dziecku, jeśli będzie upierać się, że będzie kapitanem w grze w strażaków – a jeśli tak się stanie, może to wydawać się nieautentyczne. Ale nawet jako dorosły możesz wspierać dziecko w nabywaniu umiejętności wspólnej zabawy:
Modeluj umiejętności współpracy na bieżąco
Wspomnij momenty, w których dzielisz się, negocjujesz lub idziesz na kompromis podczas zabawy z dzieckiem. Oni – i ty – prawdopodobnie nie zauważacie, jak często to się zdarza. Na przykład, jeśli wspólnie rysujecie, a dziecko pyta, jakiego koloru używasz, możesz powiedzieć: Jasne, podzielę się z tobą kolorem niebieskim! Wspólne kolorowanie oznacza, że musimy się dzielić.
Zachęcaj do współpracy odpowiednimi działaniami
Otwarta i eksploracyjna zabawa z przyjaciółmi daje dziecku szansę na ćwiczenie umiejętności współpracy. Może to mieć miejsce w przedszkolu, podczas zabaw lub w czasie spędzonym z sąsiadami lub kuzynami. Aby zachęcić do wspólnych celów, spróbuj rozdawać zabawki i materiały zachęcające do współpracy, na przykład Drewniana modułowa wioska
Zatrzymaj się, zanim zainterweniujesz w sporze
Czasami kłótnie stają się głośne, zanim zostaną rozstrzygnięte. Jeśli pojawi się konflikt, poczekaj, aż Twoje dziecko i jego przyjaciel będą w stanie samodzielnie znaleźć rozwiązanie. Możesz być zaskoczony tym, co wymyślą. Ich rozwiązanie może nie zawsze wydawać Ci się sprawiedliwe, ale ważne jest, aby było dla nich skuteczne.
Jeśli kłótnia prowadzi do łez lub złośliwych słów, prawdopodobnie nadszedł czas, aby wkroczyć. Zacznij od przedstawienia tego, co widzisz, a następnie zachęć ich do zastanowienia się nad rozwiązaniami: Wygląda na to, że oboje chcecie popchnąć Alię do przodu. Zastanawiam się, jak możemy rozwiązać ten problem. Czy masz jakieś pomysły? Możesz także spróbować dać im przerwę od rozwiązywania problemów – przekąska lub opowieść może być właśnie tym, czego potrzebują, aby zresetować.
Porozmawiaj o sukcesach i wyzwaniach w czasie zabawy
Twoje dziecko jest w wieku, w którym przy Twojej pomocy może przypomnieć sobie to, co się wydarzyło, i wyobrazić sobie, jak mogłoby następnym razem postąpić inaczej. Na przykład, jeśli Twoje dziecko i jego przyjaciel budują z drewnianymi rampami z kulkami Energy-In-Motion, wskaż, kiedy dobrze ze sobą współpracowały: Słyszałem, jak ty i Thea doszliście do porozumienia w sprawie wysokości, jaką chcielibyście mieć rampy — naprawdę wspólnie to wymyśliliście. Jak się z tym czułeś?
Możesz także porozmawiać o tym, kiedy sprawy się skomplikowały: wydawałeś się sfrustrowany, gdy Thea nie potrafiła ustawić ramp w równowadze. Masz w tym o wiele więcej praktyki niż ona. Co możesz zrobić następnym razem, jeśli taka sytuacja się powtórzy?
Przeczytaj więcej o badaniu
Goodvin R., Romdall L. (2013). Skojarzenia wspominania matki i dziecka o negatywnych wydarzeniach z przeszłości, radzeniu sobie i samoświadomości we wczesnym dzieciństwie. Rozwój niemowląt i dzieci, 22:4, 383-400.
Howes, C. (1983). Wzory przyjaźni . Rozwój Dziecka, 54, 1041-1053.
Howes, C. Sekwencje w rozwoju kompetentnej zabawy z rówieśnikami: Zabawy społeczne i społeczne w udawanie . Psychologia rozwojowa, 28, 961-974.
Zippert, E. L., Eason, S. H., Marshall, S., Eksploracja matematyczna dzieci w wieku przedszkolnym podczas zabaw z rówieśnikami . Journal of Applied Developmental Psychology, 65, 101072.
